Doç. Dr. Ayten Zara (PhD)

  • WHR Kurucusu

  • Klinik Psikolog

  • Bilgi Üni. Psikoloji Bölümü

  • Barış ve İnsan Hakları Çalışanı

  • Uluslararası Travma Çalışmaları Direktörü

Ayten Zara
ayten.zara@bilgi.edu.tr

Barış ve insan hakları savunucusu olan Ayten Zara, akademisyen
ve klinik psikologdur. Uzmanlık ve doktorasını İngiltere’de yapmış,
East Sussex’te Oasis Projesi’nde aile-içi ve cinsel şiddet maruz
kalanlar ve aileleriyle uzun yıllar çalışmıştır. 2000 yılında Türkiye’ye
dönen Zara, İstanbul Bilgi Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nde tam
zamanlı öğretim üyesi olarak çalışmaya başlamıştır. 

Eş zamanlı olarak 2001-2004 yılları arasında Boğaziçi
Üniversitesi’nde BÜREM Psikolojik Danışmanlık Merkezi Ekibine
danışmanlık yapmıştır.
2012-2015 yılları arasında İstanbul Bilgi Üniversitesi ve New York
Columbia Üniversitesi İşbirliğiyle yürütülen Uluslararası Travma
Çalışmaları Sertifika Programının İstanbul Direktörlüğünü
yapmıştır. 2020 yılında bu programı yenileyerek kurucusu olduğu
World Human Relief Derneği’nin (www.worldhumanrelief.org)
programı olarak geliştirmiştir.


2001 yılından beri öğrencileriyle ‘‘Şiddete Karşı Bilgi Projeleri’’
ile Türkiye’nin farklı illerinde özellikle kırsal kesimlerinde çocuk
istismarını ve evliliklerini önleyici saha çalışmaları yapmaktadır. Bu
çalışmaları şimdi World Human Relief kapsamında devam
ettirmektedir.


Dr. Zara, Türkiye’de afetler ve insan elinden çıkan kitlesel travmalar
sonrası gönüllü birçok çalışma yapmıştır ve hala yapmaktadır.
Marmara Depremi sonrası İzmit Rehabilitasyon Merkezi’nde
(İREM) depremzedelerle 2000-2001 yılları arasında çalışmıştır.
Afyon Depremi, Elazığ, İzmir Depremi, 2003 İngiliz Konsolosluğu,
HSBC ve Sinagoglara yapılan bombalı saldırılar sonrası acil
psikolojik yardımın yapılandırılıp uygulanmasına öncülük etmiştir.
2008 tarihinde Diyarbakır’da öğrenci dershanesine yapılan bombalı
saldırı sonrası acil psikolojik yardımın yapılandırılıp uygulanmasına
destek sağlamış, 2010 Mardin Bilge Köyü Katliamı mağdurlarına
psikososyal destek veren ekipte yer almıştır.


2001–2004 yılları arasında Diyarbakır Yenişehir Belediyesine bağlı
şiddete maruz kalan kadınlar ve çocukların psikolojik ve yasal
destek almalarını hedefleyen EPİDEM Psikolojik Destek/Eğitim
Merkezinin kurulmasında danışman ve eğitmen olarak görev
almıştır.


2009-2012 yılları arasında cezaevlerinde şiddete maruz kalan
çocukların (taş atan) sesi olan ‘‘Çocuklar İçin Adalet
Platformunda’’ aktif görev alarak yansımasını çocukların sesi
olmuştur.


2010–2011 yılları arasında Van Kadınlar Derneği Acil Psikolojik
Yardım/Travmalara Müdahale Projesinde danışmanlık yapmıştır.


2011-2013 yıllarında Yöret, İsveç Büyükelçiliği ve MEB’in ‘‘Barışçıl
Okuldan Toplumsal Barışa Projesi’nde” eğitmen olarak farklı
bölge okullarında çalışan danışman psikologlara çocuk ihmal ve
istismarı konusunda eğitimler vermiştir.


2012-2014 yıllarında Genç Hayat Vakfı ‘‘Gençler İş Başında ve
Ben de Varım Projeleri’nde” akademik danışman olarak
öğretmenlere ve öğrencilere toplumsal cinsiyet eşitliği ve şiddetsiz
iletişim eğitimleri içeriğinin oluşturulmasında ve ortaöğretim
gençlerinin toplumsal duyarlılığını artıracak çalışmaların
planlanmasında çalışmıştır.


Dr. Zara, hem yurt dışında hem de yurt içinde hak temelli
çalışmalar yapan sivil toplum çalışmalarına katılmakta, danışmanlık
yapmaktadır. Ulaşılması zor dediğimiz travmaya maruz kalmış
insanların daha iyi anlaşılması ve desteklenmesi için konuşmalar
yapıp, eğitimler verir.


Açık Üniversite Konferansları, Ulusal Şiddet ve Travmayı Önleyici
çalışmalar Kongreleri, Toplumsal bilinçlendirme sempozyumları ve
projeleri, şiddeti önleme Kampanyaları bu çalışmaların içindedir.
Türkiye’de bir ilk olan Birlikte Çocuk Cinsel İstismarını
Önleyebiliriz – #karanlığıarala #birşeysöyleyin Hareketinin (9-
12 Ocak, 9-12 Nisan, 18 -21 Kasım 2020) mimarı ve
yöneticisidir. (www.birliktecinselisitsmarionleyebiliriz.org)


Bundan önce yine Türkiye’de bir ilk olan ‘‘Evdeki Barıştan
Dünyadaki Barışa Çocuğa Şiddete Dur De!’’ ve ‘‘Çocuk Gelin
Damat Olamaz!’’ Kampanyalarıyla çocuğa yönelik şiddeti önleme
konusunda toplumsal bilinç ve vicdan oluşumuna katkı sağlamıştır.
Türkiye’de Afrika ve Asya ülkelerinde dezavantajlı koşullara
sahip, travmaya maruz kalmış aile, çocuk ve azınlıkların yaşam
koşullarını iyileştirmek, çocuklara yönelik şiddet ve travmayı
önlemek için çalışan World Human Relief
(www.worldhumanrelief.org) Derneğinin kurucu başkanıdır.
Türkiye’de ve diğer ülkelerde okullar, sığınma evleri, sürdürülebilir
hayat, tarım ve kaynak yaratma projeleri ile insanlığa katkı
sağlayacak çalışmalar yapar.


Dr. Zara’nın çocuk, aile ve toplumsal şiddet konularında
birçok gazete/dergi yazıları ve röportajları vardır. Yaşadıkça
Psikolojik Sorunlar ve Başa Çıkma Yolları ve Kadınlar, Erkekler ve
Çocuklar için Boşanma Terapisi kitaplarının yazarlığını yapmıştır.
Kalbi neresi için atıyorsa ülkesi orası olmuştur.